Teknoloji, insanların hayatını kolaylaştırmak için yaşamın her alanında kullanılıyor. Bu bağlamda teknoloji farklı alanlarda farklı çözümler sunuyor. Günümüzde robotik, insanların hayatını kolaylaştırmak ve çeşitli sorunlara çeşitli çözümler getirmek için yaygın biçimde kullanılıyor. Bu noktada bizim için önemli bir soru ortaya çıkıyor: Robot aslında nedir? Bir robotta 4 bileşen bulunmalıdır:
Sensörler: Robot, çevresindeki bilgileri sensörler aracılığıyla algılayabilir.
Elektronik devreler: Robot, bilgileri elektronik devreler aracılığıyla toplayıp işleyebilir.
Yazılım: Robot, kararlarını yazılım aracılığıyla verir.
Mekanik düzenek: Robot, verilen kararlara göre gerekli hareketleri yapabilir.
Robotlar kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır. Kullanım amaçlarına göre iki sınıfa ayrılırlar: 1- Endüstriyel robotlar 2- Servis robotları
Endüstriyel robotlar Johdatus robotiikkaan ders kitabına (TIEP1830, 2020) göre endüstriyel robotlar, programlanabilen, çok işlevli mekanik cihazlardır; en yaygın kullanım alanları genellikle kaynak, boyama ya da montajdır, çalışma ortamları ise fabrika veya benzeri bir üretim tesisidir. Endüstriyel robotlar çoğunlukla insanlar için fazla ağır, tehlikeli, bitmeyen sıkıcı tekrarlar gerektiren ya da başka bakımlardan fazla hoş olmayan endüstriyel üretim görevlerinde kullanılır.
Servis robotları Üretim sanayisinin dışında çalışan hemen her robot servis robotu sayılır (Grönlund M. ve diğerleri, 2019). Servis robotları gündelik hayatta yaygın olarak kullanıldığı için gerçekten popülerdir. Örneğin ev işi robotları, eğitim robotları ve tıbbi robotlar servis robotlarıdır. Servis robotları sosyal hizmetler ve sağlık hizmetleri (SOTE) alanında çok önemli ölçüde kullanılıyor. Personelin işini desteklemek, rehabilitasyon ve protezler, kişisel fiziksel yardım, kişisel bilişsel veya sosyal yardım için kullanılıyorlar. Rehabilitasyon robotları iyi birer örnektir: robotik protezler elin hareketlerini taklit eder, dış iskeletler (eksoskeleton) ise hastaların daha bağımsız hareket etmesini sağlar.
Bir diğer örnek, kullanıcıyı ilacını her zaman doğru zamanda ve doğru dozda almaya yönlendiren Evandos ilaç dozlama robotudur. Ayrıca robot yardımıyla hasta, örneğin yataktan tekerlekli sandalyeye aktarılabilir.
Video: Rehabilitasyon robotlarına örnek Son olarak, etik sorular çok olsa da robotların gündelik hayattaki kullanımı gelişiyor. Yapay zekânın gelişmesiyle birlikte robotlar gelecekte insanlarla daha fazla etkileşim kurabilir. Kaynaklar: Grönlund K., Kaunissaari K., Katriina K., 2019. Palvelurobotiikan käyttö palvelumuotoilussa Suomessa. https://medium.com/@sdnfinland/palvelurobotiikan-k%C3%A4ytt%C3%B6-palvelumuotoilussa-suomessa-e50bb61e7e5d TIEP1830 Johdatus Robotiikkaan ders kitabı, 2020. Jyu-moodle öğrenme ortamı web sitesi.