Bir web sitesi geliştirmeyi düşündüğümüzde şu iki soruyla karşılaşırız: "İçerik nedir?" ve "İşlevsellik nedir?" Bu soruları birleştirerek kendimize şunu da sorabiliriz: İçerik ile işlevsellik arasındaki fark nedir?
Bir web sitesinin içeriği; dosyalara, metne, videolara ya da görsellere genel ve basit bir biçimde doğrudan erişim sağlamaktır. Özünde bilgiye doğrudan erişim… Kullanıcılar bazı karmaşık görevleri yerine getirmek için web siteleriyle sık sık etkileşime girebilir. Hatta yeni web siteleri oluşturmanızı sağlayan birçok site var. Bunlara görev tabanlı sistemler denebilir. Gereksinimler için iki ayrı liste yapmamızın nedeni, içerik ve işlevsellik gereksinimlerinin temelde farklı olmasıdır. Uzun metinler yazılsa, kaliteli fotoğraflar çekilse ya da bir videoyu kurgulamak için saatler harcansa da içerik, işlevsellikten daha az karmaşıktır. Bir web sitesinin işlevselliği planlanmalı ve inşa edilmelidir. Bir alışveriş sepeti ya da ödeme sistemi tasarlamak, birkaç metin yazmaktan ya da birkaç fotoğraf çekmekten daha zordur.
Örneğin bir web sitesi kullanıcısı kargo ücretinin ne kadar tutacağını öğrenmek istiyor. Bu makul bir kullanıcı ihtiyacı. Sitede kargo politikalarınızı anlatırsanız bu ihtiyaca iyi bir yanıt olabilir. Özellikle basit bir site için kargo ücretlerinin nasıl hesaplandığını açıklayan kısa bir metin yazmak kolay bir yoldur. Ancak daha büyük e-ticaret sitelerinde kargo ücretleri çoğu zaman daha karmaşıktır. O zaman bir kargo hesaplayıcısı yapmanız gerekir. Kargo maliyetini site üzerinden hesaplayabilmek kullanıcı için güzel olurdu. Özetle bir web sitesi tasarımcısı olarak hem içerik hem de işlevsellik gereksinimleri için şu soruları sormalıyız: "Bu, müşterinin bir ihtiyacını karşılıyor mu?" ve "Bu, kullanıcının bir ihtiyacını karşılıyor mu?" En önemlisi, web sitenizin strateji belgelerine sık sık başvurmalısınız. Sonuçta sitenin müşteri ihtiyaçlarını ve kullanıcı ihtiyaçlarını belirlediğiniz yer orasıdır.
Her türden içerik gereksinimine dair uzun bir örnek listesi:
Logo
İletişim bilgileri
Hakkımızda metni
Sosyal medya bağlantıları
Ürün görselleri ve açıklamaları
Öne çıkan ürünler
Fiyat ve kargo bilgileri
Müşteri yorumları
Sıkça sorulan sorular
Vesikalık fotoğraflar
Kısa özgeçmişler
Yemek menüleri
İçindekiler
Çalışma saatleri
Yol tarifi
Şirketin tarihçesi
Akademik takvim
Etkinlik bilgileri
PDF'ler
Ses dosyaları
Görsel galerisi
Katkıda bulunanlar
Blog yazıları
Bu örneklerin hepsi metin, görsel, ses, video ve dosyalarla ilgilidir. Örnek işlevsellik gereksinimlerinin bir listesi de şöyle:
Sıralama
Filtreleme
Arama
Görsel slayt gösterisi
Kullanıcı kimlik doğrulaması
Hesap oluşturma
Parola kurtarma
Alışveriş sepeti
Kargo hesaplayıcı
Sipariş formu
Ödeme
Sipariş geçmişi
İletişim formu
Görsel yakınlaştırma
Görsel yükleme
Renk seçici
Tarih seçici
Sosyal medyada paylaşma
Ancak tüm bu öğelerin ortak noktası, yalnızca içeriği tanımlamayan, kullanıcıların belirli görevleri tamamlamasına da imkân veren karmaşık sistemleri tanımlamalarıdır.
Kaynak: Roman Jaster, Web Design: Strategy and Information Architecture, California Institute of the Arts, (https://www.coursera.org/)